MÜTF Kontrol DYS-MUTF Control CMS

Oturum desteği etkin olmalıdır

Buraya ilk defa mı geliyorsunuz?

Mobil olarak kolaylıkla Control CMS sistemine erişmek için Moodle Mobile uygulamasını cihazınıza yükleyebilirsiniz. Adres olarak controlcms.control-world.org adresini kullanınız.
Dikkat!!!
Mutlaka kayıt olurken kullanıcı adınızı öğrenci numaranız olarak giriniz. 
Kullanıcı adı öğrenci no olmayan kullanıcılar sistemden otomatik silinmektedir.
II.4. Tasarlanan Uzak Laboratuvar Sistemi
II.4.1. Giriş

Şekil II. 9 İnternet katmanı eklenmiş
bilgisayar tabanlı kontrol sistemi [33]




Bu
tez çalışması varolan sistem kaynaklarının özellikle mühendislik ve fen
bilimlerine dönük uygulamalı eğitim yapan kurumların artan talebi karşılaması,
öğrencilerin ve eğitim alan mühendis ve mühendis adaylarının kendi
bilgisayarlarında eksta araç veya program kullanmaksızın uygulamalı eğitim
yaparak maliyetin azaltılmasına dönük bir ürün ortaya çıkarmayı hedef almıştır.
Bu açıdan geleneksel yöntemlere bir alternatif oluşturulmak ve daha kolay ve
etkili uygulamalı eğitim talebi kapsamında fen, mühendislik buna benzer pek çok
farklı alanda eğitimi geliştirmek üzere imkan ve uygulanabilirlik sunması
yapılan bu çalışma kapsamında üzerinde durulan ayrı birer unsur olmuştur.

Bu tez çalışması
kapsamında, düşük bant genişliğinde haberleşme isterleri bulunan proses kontrol
sistemlerinin internet üzerinden izlenebilmesi ve denetlenebilmesi için gerekli
laboratuvar altyapı sistemini kapsayacak şekilde, kullanıcı ve prosesler
arasındaki iletişimi sağlayacak genel bir sistem çözümü önerilmiş ve çeşitli
örnek uygulamalar gerçekleştirilmiştir.

Bu tezin amacı,
internet üzerinden gerçek zamanlı bir kontrol laboratuvarı tasarlamak ve
öğrencilerin istedikleri yerden, istedikleri zaman internet üzerinden proses
kontrol eğitim setlerine bağlanarak kontrol deneyleri için uygulama
yapabilecekleri bir laboratuvar ortamı hazırlamaktır.

Bu tez çalışması ile laboratuvarda
bulunan donanımlar kullanılarak, mekan sınırlaması olmaksızın pek çok
öğrencinin uygulamalı olarak teknik eğitim almaları sağlanacaktır. Bu çalışma
uygulaması pek çok fiziksel kontrol eğitim seti üzerinde yapılmıştır. Ancak
çalışma teknik eğitimde farklı donanımlar üzerinde kullanılabilecek esnekliğe
sahiptir.

Bu
çalışmada tasarlanan sistemin mimari alt yapısı bu bölümde detaylı bir şekilde
sunulmuştur. Sistemde yer alan kaynaklar donanım ve yazılım alt başlıklarına
ayrılmıştır. Sistemde yer alan donanım kaynakları ana sunucu bilgisayarı, iş
istasyonları veri toplama kartları ve kontrol eğitimi deney setleridir.

Kontrol
sistemleri, teknolojinin gelişimi ile özellikle endüstriyel alanlarda önem
kazanmıştır. Bir kontrol sistemindeki sürecin işleyişinin, sistem tarafından
kendi kendini yönetir biçimde otomatikleşmesi ile endüstriyel otomasyon ve
kontrol kavramları ön plana çıkmıştır. Bu sistemlerde bilgisayar önemli bir
kontrol elemanıdır. Bu yüzden sistemlerin çoğu bilgisayar ve yerel ağ
tabanlıdır [33].

İnternet aracılığı ile
fiziksel anlamda ayrı lokasyonda bulunan bir sisteme erişimi mümkün kılarak o
sistem üzerinde işlem ve gözlem yapılabilmesini sağlayan bilgisayar
yazılımlarına
internet tabanlı uygulamalar, internet aracılığı ile erişilerek üzerinde
işlem ve gözlem yapılan sistem bir kontrol sistemi ise bu tür sistemlere de internet tabanlı kontrol sistemleri
denir (Şekil II. 7) [33].


Şekil II. 7 İnternet tabanlı kontrol sistemleri blok diyagramı [33]

Web (internet) tabanlı
kontrol, bir bilgisayar tabanlı kontrol sisteminde gerçekleştirilebilen
denetimlerin, sistemin internet erişimine açılması ile bir web
sayfası üzerinden gerçekleştirilmesini ifade eder. Böyle bir sistemde
veriler, web aracılığı ile sunucu ve istemci cihazlar arasında karşılıklı
olarak gönderilir (Şekil
II. 8) [119].


Şekil II. 8 Web tabanlı kontrol prensip
şeması [33]

Bilgisayar tabanlı
kontrol, endüstride oldukça geniş bir kullanım alanına sahiptir. Uygulamalar
tek bilgisayarlı bilgisayar tabanlı kontrol sistemlerinden yerel bilgisayar ağı
tabanlı kontrol sistemlerine kadar çeşitli büyüklüktedirler. Dağıtık kontrol
sistemleri (Distributed control system-DCS) bilgisayar tabanlı kontrol
sistemlerine örnek olarak verilebilir. Bilgisayar tabanlı kontrol sistemlerine
internet katmanı eklenmesi ile internet tabanlı kontrol sistemleri oluşturulur
(Şekil II. 9). Şekilde de görüldüğü gibi bir proses kontrol sistemi yönetim,
denetim, ayarlayıcı ve proses olmak üzere dört hiyerarşik katmandan oluşur.
Genel veritabanı en üst katman olan yönetim katmanında yer alırken, proses
veritabanı bir alt katman olan denetim katmanında yer alır [33].

İnternet tabanlı
proses kontrol sistemi, hiyerarşik yapıda bilgisayar tabanlı proses kontrol
sistemine internet katmanının eklenmesi ile oluşturulur. İnternet katmanından
yönetim, denetim ve ayarlayıcı katmanlarına erişim sağlanabilir [33].

İnternet tabanlı
kontrol sistemi ile kontrol işlemine tabi tutulan fiziksel büyüklük sıcaklık
ise bu durumda sistem
internet tabanlı sıcaklık kontrol sistemi olarak adlandırılır [33].

Yukarıda
verilen mimari bilgiler göz önünde bulundurulduğunda bu çalışmada tasarlanan web
tabanlı kontrol sisteminde, her bir prosese ait algılayıcılar vasıtası
ile geri besleme değeri ölçülerek DAQ kartı üzerinden iş istasyonu bilgisayarına
gönderilmiştir. İş istasyonu bilgisayarı ise internet aracılığıyla sıcaklık bilgisini
web sayfasına iletmiştir. Yalnızca geri besleme bilgisi ölçülmemiş,
aynı zamanda, web sayfası üzerinden ilgili prosesin kontrolü
de gerçekleştirilmiştir. Bu sistemin yapısı Şekil II. 10’de gösterilmiştir.

Şekil II. 10 Web tabanlı kontrol sistemi
yapısı

Tasarlanan
sistemde bir web kamera cihazı üzerinden web
sayfasında prosese ait görüntünün sürekli olarak canlı yayını
gerçekleştirilir. Web kamera biriminin yapısı Şekil II. 11’de görülmektedir.

Şekil II. 11 Web tabanlı görüntü aktarımı [119]

Tasarlanan
sistem donanım ve yazılım olarak iki kısımda incelenebilir. Donanım kısmında iş
istasyonu bilgisayarı, veri toplama (DAQ) kartı, eyleyici sürücü kontrol
devresi ve proses transdüser geri besleme elemanı, proses sistemi, eyleyici elemanı
ile web kamera düzeneği mevcuttur. Yazılım
kısmında ise sunucu programı, kontrol yazılımı, web arayüzü
ve görüntü aktarma yazılımı bulunur [119].